Er bod byd y theatr yn gyfoethog o ran traddodiadau a symbolau, ychydig o ofergoelion sydd mor barhaus â'r un sy'n ymwneud â'r lliw gwyrdd. Pam y byddai gwyrdd, sy'n gyfystyr â natur ac adnewyddiad, yn dod â lwc ddrwg ar y llwyfan? I ddeall hyn, rhaid inni ymchwilio i hanes, archwilio credoau poblogaidd, a dehongli dylanwad y lliw hwn ym myd y theatr.

Gwyrdd, anlwcus yn y theatr: tarddiad wedi'i liwio â gwenwyndra

I ddechrau, nid dim ond mater o chwant esthetig yw'r gwrthwynebiad i wyrdd yn y theatr. Mae ei wreiddiau mewn ffeithiau go iawn. Yn yr 17eg a'r 18fed ganrif, roedd gwisgoedd llwyfan yn aml yn cael eu gwneud â llifynnau yn seiliedig ar arsenad copr, pigment a roddodd liw emrallt hardd i'r ffabrig, ond a oedd yn wenwynig iawn. Roedd actorion a wisgodd y dillad hyn, o dan oleuadau llosg neu ar lwyfannau heb fawr o awyru, mewn perygl o gur pen, llosgiadau croen, neu hyd yn oed wenwyno.

Dywedir bod rhai artistiaid wedi gwrthod gwisgo gwyrdd yn agos at eu croen, gan ofni llid ar y croen neu salwch difrifol…

Yn raddol, fe wnaeth y perygl real iawn hwn danio diffyg ymddiriedaeth yn y lliw gwyrdd, a ystyrid yn ddrwg neu'n felltith. Dros amser, pylodd yr achos cemegol, ond parhaodd yr anesmwythyd, gan drawsnewid yn ofergoeliaeth. Felly daeth gwyrdd yn gyfystyr ag anlwc.

Molière a thrasiedi'r hanesyn

Mae stori symbolaidd arall yn tanio'r gred hon. Mae'n ymwneud â Molière, ffigur mawr yn y theatr Ffrengig, a fu farw yn ôl pob sôn wedi'i wisgo mewn gwyrdd ar ôl perfformiad o The Imaginary Invalid ym 1673. Er bod haneswyr yn cytuno ei fod wedi gwisgo gwisg o'r lliw hwn ar gyfer ei ymddangosiad olaf ar y llwyfan, mae'rsyniad bod ei farwolaeth yn uniongyrchol gysylltiedig â'i ddillad yn chwedl bur. Ac eto, roedd y cyd-ddigwyddiad trasig hwn yn ddigon i barhau â'r tabŵ, a dyna pam y dywedir bod gwyrdd yn dod â lwc ddrwg yn y theatr...

Felly, o'r 17eg ganrif ymlaen, gwreiddiodd yr ofn o wyrdd, enillodd y syniad o "wyrdd angheuol" dir.

Hyd yn oed heddiw, mae rhai actorion ar daith yn gwrthod eistedd mewn cadair werdd yn yr ystafelloedd newid, fel pe baent yn ofni temtio tynged. Nid yw'n anghyffredin chwaith i brop gwyrdd annymunol gael ei dynnu'n ddisylw cyn i'r llen godi.

Gan fod artistiaid yn arbennig o sensitif i arwyddion, mae'r stori hon wedi para drwy'r canrifoedd fel rhybudd tawel. Mae'r ofn afresymol o wyrdd wedi'i drosglwyddo o genhedlaeth i genhedlaeth, i'r pwynt o ddod yn rhan annatod o arferion ac arferion llawer o gwmnïau theatrig.

Lliw unigryw yn y sbectrwm symbolaidd

Mewn llawer o ddiwylliannau, mae gwyrdd yn awgrymu natur, cydbwysedd a gobaith. Ond yn y theatr, mae wedi dod yn wrth-symbol. Yn wahanol i goch, sy'n gysylltiedig ag angerdd, neu ddu, sy'n cyfleu drama, mae gwyrdd yn ei chael hi'n anodd dod o hyd i'w le ar y llwyfan.

Y cyfan fyddai wedi cymryd oedd i actor mewn gwyrdd ddiflannu i'r cysgodion i'r cysgodion droi'n felltith.

Mae'r canfyddiad hwn yn cael ei atgyfnerthu gan ystyriaethau ymarferol: o dan rai amodau goleuo, yn enwedig goleuadau gwynias hŷn, gallai'r gwisgoedd gwyrdd ymddangos yn ddiflas neu'n aneglur, gan rwystro gwelededd yr actorion. Er bod technolegau cyfredol wedi datrys y broblem hon i raddau helaeth, mae hen arferion yn marw'n anodd.

Ofergoeliaeth heddiw: rhwng parch a chythrudd

Mewn rhai ysgolion drama, mae'n dal yn gyffredin defnyddio "felltith gwyrdd" i brofi sensitifrwydd myfyrwyr. Mae'n ffordd chwareus o drosglwyddo llên gwerin theatrig wrth dynnu sylw at bwysigrwydd hanes a symbolaeth mewn actio.

Yn y pen draw, pam mae gwyrdd yn cael ei ystyried yn anlwcus yn y theatr ? Yn ei hanfod, nid yw'n dod â lwc ddrwg mewn gwirionedd, ond yn y dychymyg cyfunol, mae'n ymgorffori etifeddiaeth o risg, emosiynau dwys, ac anecdotau cofiadwy. Mae'n ein hatgoffa bod y llwyfan yn lle trosglwyddo, lle rydym yn chwarae cymaint â geiriau ag ag arwyddion anweledig.

Yna mae gwrthod neu fabwysiadu gwyrdd yn dod yn ddewis, rhwng traddodiad uchel ei barch ac ysbryd herfeiddiol.